بلاک چین چیست؟

بلاک چین یک فایل دیجیتال است که برای ذخیره سازی داده ها و اطلاعات استفاده می شود. این فایل مانند هر فایل کامپیوتری دیگری، شامل رشته ای از صفر و یک ها است که توسط کامپیوترها پردازش و به صورت قابل فهم برای انسان ها ارائه می شود. اما بلاک چین ها به خاطر سه ویژگی اساسی خود با سایر فایل های کامپیوتری تفاوت دارند.

1. توزیع شده بودن

یک فایل معمولی، مانند فایلی که شما در حال خواندن آن هستید، ممکن است فقط بر روی یک کامپیوتر ذخیره شده باشد و توسط دیگران از طریق اینترنت قابل دسترسی باشد. اما یک بلاک چین، فایل خود را به صورت کامل روی تعدادی از کامپیوترها ذخیره می کند. این ویژگی باعث می شود که هیچ کدام از افراد یا نهادها نتوانند به تنهایی بر روی محتوای فایل تغییراتی ایجاد کنند، مگر آنکه توافق جمعی میان کامپیوترهایی که نسخه های مشابهی از بلاک چین را ذخیره کرده اند، وجود داشته باشد.

2. رمزنگاری (Cryptography)

یکی از نوآوری های مهم بلاک چین، رمزنگاری است. اطلاعات داخل بلاک چین به طور خاصی رمزگذاری می شود، به طوری که برای تغییر داده ها یا حتی در برخی از انواع بلاک چین ها برای مشاهده آن ها، نیاز به دسترسی به کلیدهای خصوصی خاص داریم. این سیستم به طور موثری دسترسی غیرمجاز به داده ها را غیرممکن می کند.

3. شفافیت (Transparency)

در بسیاری از بلاک چین ها، داده ها به صورت عمومی در دسترس قرار دارند و هر کسی که به شبکه متصل باشد می تواند تغییرات موجود در بلاک چین را مشاهده کند. در برخی موارد، دسترسی به داده ها ممکن است محدود به افراد خاصی باشد، مانند مواردی که در سازمان ها یا کسب وکارها برای استفاده داخلی به کار می روند.

ساختار بلاک چین

بلاک چین، همان طور که از نام آن پیداست، از بلوک های داده ای به هم پیوسته تشکیل شده است. هر بلوک شامل اطلاعات مختلفی است:

• مرجع به بلوک قبلی: هر بلوک به طور مستقیم به بلوک قبلی خود متصل است.

• زمان بندی: هر بلوک شامل یک علامت زمانی است که نشان دهنده زمانی است که اطلاعات آن بلوک ایجاد یا ویرایش شده است.

• داده ها: داده هایی که در بلاک چین ذخیره می شوند، می توانند شامل ارزشی مانند مبادلات بیت کوین یا اطلاعات مربوط به مالکیت کالاها و خدمات باشند.

اولین بلاک چین توسط فردی به نام ساتوشی ناکاموتو برای ایجاد ارز دیجیتال بیت کوین در سال ۲۰۰۹ طراحی شد. بیت کوین اولین کاربرد بزرگ بلاک چین بود، اما این تکنولوژی به زودی به دنیای گسترده تری وارد شد و کاربردهای بسیاری پیدا کرد. از جمله مهم ترین کاربردهای بلاک چین می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ثبت اسناد دولتی: بلاک چین می تواند برای ذخیره سازی سوابق دولتی مانند گواهی ازدواج، ثبت نام شرکت ها و رکوردهای بهداشتی استفاده شود.

• ردیابی کالاها در زنجیره تأمین: شرکت های بزرگی همچون والمارت و دی بیرز از بلاک چین برای ردیابی کالاها از تولیدکننده تا توزیع کننده استفاده می کنند.

• تأمین مالی و پرداخت های بین المللی: بلاک چین می تواند واسطه های پرداخت را از بین ببرد و هزینه های تراکنش ها را کاهش دهد.

با وجود مزایای زیاد بلاک چین، این فناوری هنوز با مشکلات و چالش هایی روبرو است که باید مورد توجه قرار گیرد. یکی از بزرگ ترین چالش ها مصرف بالای انرژی است. برای مثال، شبکه بیت کوین به اندازه ای انرژی مصرف می کند که برابر با مصرف سالانه انرژی کشور ایرلند است.

علاوه بر این، بسیاری از پروژه ها با تبلیغات بیش از حد به بلاک چین نگاه می کنند و آن را به عنوان راه حلی برای هر نوع مشکل تجاری معرفی می کنند. در حالی که بلاک چین قطعا کاربردهای بزرگی دارد، اما همیشه بهترین راه حل برای هر مشکل تجاری نیست و گاهی پیاده سازی آن می تواند پیچیده و هزینه بر باشد.

یکی از مسائل مهم در سیستم های توزیع شده، مسئله «مشکل ژنرال های بیزانسی» است. این مشکل مربوط به زمانی است که تعدادی سیستم در تلاش هستند تا در شرایط عدم اطمینان و مشکلات ارتباطی، به توافق برسند. بلاک چین دقیقا برای حل این مشکل طراحی شده است، به طوری که نودهای مختلف در شبکه بلاک چین باید به توافق برسند که کدام اطلاعات صحیح است و در نتیجه همه اطلاعات باید همزمان به روزرسانی شوند.

بلاک چین به طور خاص در یک سیستم غیرمتمرکز عمل می کند. در سیستم های غیرمتمرکز، هیچ نهاد واحدی نمی تواند به تنهایی تصمیم گیری کند و همه باید به توافق برسند. این در حالی است که در سیستم های توزیع شده، داده ها در مکان های مختلف ذخیره و پردازش می شوند، اما ممکن است برخی از نهادها نقش غالب را در مدیریت سیستم ایفا کنند.